آنحضرت جوع بر طرف بنى مضر بر شرك خود مصر شدند و عناد و انكار زياده كردند و نزد بعضى مفسران مراد دوديست كه پيش از قيام قيامت ظاهر شود و همهء زمين را پر سازد مانند خانهء كه در او آتش كنند و آنجا منفذى نباشد كه از آنجا بيرون رود و در چشم و گوش كافران و منافقان رود چنانچه از سيد عالم مرويست كه اول علامات دخان باشد و نزول عيسى و آتشى كه از قعر شهر عدن بيرون آيد كه همهء مردمان را بمحشر راند حذيفه گفت يا رسول اللّه چه نوع دخان باشد حضرت اين آيه تلاوة كرد و بعد از آن فرمود كه رودى باشد كه مغرب و مشرق پر سازد و چهل شبانه روز بماند و مؤمن از آن دود مانند كسى باشد كه زكام داشته باشد و كافر مانند كسى كه مست باشد و آن دود از هر دو گوش و سوراخ بينى او بيرون ميايد و از امير المؤمنين عليه السلام منقولست كه اين دخان دودى بود كه از آسمان پيدا شود پيش از روز قيامت و در گوشهاى كافران درآيد تا آنكه سر هر كافرى مانند سر كبشى شود كه بريان كرده باشد و مؤمنان را بسبب اين زكامى عارض شود و همه زمين مثل خانهء باشد كه در او آتش افروخته باشند و هيچ سوراخ و روزنهء نداشته باشد كه دود از آن بيرون آيد و نزد اين حال ملائكه بكفار گويند كه اينست عذاب دردناك كه خداى تعالى بشما وعده داده بود و ايشان زبان بدعا گشوده دفع عذاب را از خداى بخواهند و بوعدهء ايمان بعد از كشف عذاب اعتراف نمايند و چون بعد از چهل روز آن دود مرتفع شود بر كفر خود اصرار كنند و حق تعالى با ملائكه گويد كه يا ملائكة . أَنَّى لَهُمُ الذِّكْرى چگونه بود مر ايشانرا پند گرفتن به اين مقدار از عذاب اينجهان و وفا كردن بوعدهء ايمان و اسلام وَ قَدْ جاءَهُمْ و حال آنكه آمد بديشان رَسُولٌ مُبِينٌ فرستادهء هويدا و آشكارا بآيات بينه يا ظاهر سازنده معجزات و ايشان به آن متذكر نشدند . ثُمَّ تَوَلَّوْا پس پشت كردند يعنى اعراض نمودند عَنْهُ از ايمان آوردن به او وَ قالُوا و گفتند در حق او كه مُعَلَّمٌ آموخته شده است يعنى جبر و يسار كه غلام اعجمىاند قرآن بوى تعليم ميدهند مَجْنُونٌ ديوانه است و دماغ او پريشان گشته يعنى بعضى در حق او گفتند كه اعجمى بوى تعليم قرآن ميدهد و جمعى ديگر گفتند كه او ديوانه است و از عقل دور افتاده كه ترك ما كرده با وجود اينحال چون نزد وقوع دخان در آخر زمان استغاثه نمايند . إِنَّا كاشِفُوا الْعَذابِ بدرستى كه ما كشف كنندهء عذاب ايشان باشيم قَلِيلًا در زمان اندك يعنى بعد از چهل روز دفع آن عذاب نماييم از ايشان و ايشان بوعدهء خود وفا نكرده و در كفر خود ثابت قدم باشند پس بايشان گوييم إِنَّكُمْ عائِدُونَ بدرستى كه شما رجوع كننده‌گانيد از اين عذاب حقير به عذاب كبير كه عذاب جهنم است . يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرى در روزى كه بگيريم آنها را گرفتن بزرگ به عذاب آتش مراد روز